ΠΙΣΩ ΣΤΗ ΛΙΣΤΑ
Σολάριουμ: μύθοι και πραγματικότητα

Του δερματολόγου Αντώνιου Σερέτη

Πόσο επικίνδυνο είναι το σολάριουμ; Πόσο κινδυνεύουν όσοι έχουν κάνει έστω και μία φορά; Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν το τεχνητό μαύρισμα; Αυτά και άλλα ερωτήματα απασχολούν όσους επιθυμούν να αποκτήσουν μια μπρούτζινη επιδερμίδα, ειδικά τώρα που πλησιάζει το καλοκαίρι. 

Τι είναι το σολάριουμ;
Πρόκειται για μία συσκευή με λάμπες, είτε σε όρθιο θάλαμο, είτε σε σκεπαστό κρεβάτι. Οι λάμπες εκπέμπουν στο σώμα ακτινοβολία, παρόμοια με αυτή που δεχόμαστε από τον ήλιο, η οποία συμβάλλει στο μαύρισμα του δέρματος. 

Πώς λειτουργεί το σολάριουμ;
Οι λάμπες του σολάριουμ εκπέμπουν πυκνή υπεριώδη ακτινοβολία (UVA). Στην πραγματικότητα μπορούν να εκπέμπουν UVA έως και πέντε φορές ισχυρότερη από όσο ο μεσημεριανός ήλιος του καλοκαιριού. Η UVA ωθεί τα κύτταρα να παράγουν την χρωστική ουσία μελανίνη, με αποτέλεσμα το δέρμα να εμφανίζεται μαυρισμένο. Το μαύρισμα με το σολάριουμ επιταχύνεται, καθώς η UV είναι πιο έντονη σε σχέση με τη φυσική ακτινοβολία του ήλιου.  

Αλήθειες και ψέματα
Το σολάριουμ έχει φανατικούς οπαδούς σε όλο τον κόσμο και είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, όπου η ηλιοφάνεια είναι περιορισμένη τους περισσότερους μήνες του χρόνου. Ωστόσο, υπάρχουν και στη χώρα μας αρκετοί που το χρησιμοποιούν, ιδίως την άνοιξη, ώστε να είναι μαυρισμένοι πριν αρχίσει η θερινή σεζόν.

Οι υπέρμαχοι του σολάριουμ αναφέρουν ότι είναι η πλέον ασφαλής μέθοδος μαυρίσματος και ότι παρέχει, σε κάποιο βαθμό φυσικά, προστασία απέναντι στη φυσική ηλιακή ακτινοβολία.  Η άποψη αυτή είναι εν μέρει σωστή. Λέμε εν μέρει, γιατί η φυσική ασπίδα που διαθέτει το δέρμα όταν έχει προηγουμένως εκτεθεί σε τεχνητή ακτινοβολία δεν είναι μεγαλύτερη από αυτή που θα παρείχε ένα αντηλιακό με SPF4. Επίσης αναφέρουν ότι βοηθά στα εξής:

  • Ενδυνάμωση της ψυχικής ηρεμίας του ανθρώπου
  • Μείωση καρδιακών και αγγειακών παθήσεων
  • Μείωση της πίεσης του αίματος
  • Αύξηση και παραγωγή της βιταμίνης D3 που είναι υπεύθυνη για την υγιή κατάσταση των οστών
  • Μείωση της χοληστερόλης
  • Θεραπεία νευροδερματίτιδας
  • Ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Βελτίωση της ακμής και της ψωρίασης

Όμως, το σολάριουμ δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να θεωρείται ακίνδυνο, ακόμη και αν το δέρμα μας δεν είναι ευαίσθητο στην ακτινοβολία του ηλίου. Η ακτινοβολία UVA που εκπέμπει αν και πιο «ελαφριά» από την UVB (η UVB προκαλεί τα γνωστά εγκαύματα και θεωρείται ο βασικός ένοχος για τον καρκίνο του δέρματος αλλά πλέον γνωρίζουμε ότι και η UVA παίζει σημαντικό ρόλο στον καρκίνο του δέρματος), είναι αρκετά επικίνδυνη και μπορεί να αποβεί καρκινογόνος. Κάθε φορά που το δέρμα μας εκτίθεται σε τεχνητή ή μη ακτινοβολία UV, οι βλάβες στα κύτταρα του δέρματος συσσωρεύονται, αυξάνοντας τις πιθανότητες να αναπτυχθεί καρκίνος του δέρματος, ακόμα και σε νεαρά άτομα, ενώ επίσης η UVA είναι υπεύθυνη για την πρόωρη γήρανση του δέρματος. 

Εκτεταμένη έρευνα σε 10 κράτη-μέλη της ΕΕ κατά τη διάρκεια της οποίας εξετάστηκαν περισσότερα από 500 σολάριουμ σε 300 spa, γυμναστήρια και στούντιο για τεχνητό μαύρισμα (tanning salons), φανερώνει ότι σε πολλές περιπτώσεις η ένταση της υπεριώδους ακτινοβολίας υπερβαίνει τα όρια ασφαλείας, με αποτέλεσμα να αυξάνει ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του δέρματος και να επιταχύνεται τρομακτικά η πρόωρη γήρανση της επιδερμίδας.

 Άλλοι κίνδυνοι που σχετίζονται με το σολάριουμ
Σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα, σε πολλά σολάριουμ επιτρέπεται η χρήση και σε άτομα κάτω των 18 ετών (που κανονικά απαγορεύεται, καθώς οι φθορές τις οποίες προκαλεί ο ήλιος είναι αθροιστικές και πιο επικίνδυνες όταν γίνονται σε νεαρή ηλικία), ενώ από τον χώρο των σολάριουμ απουσιάζουν κάθε είδους έντυπα  πληροφόρησης του κοινού για τις βλαβερές συνέπειες της υπεριώδους ακτινοβολίας. Τα ευρήματα αυτά οδηγούν την  Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει νέες οδηγίες  ασφαλούς χρήσεις. Παράλληλα, συμβουλεύει τους καταναλωτές να ελέγχουν ποια πρέπει να είναι η διάρκεια παραμονής τους στο σολάριουμ ανάλογα με τον φωτότυπό τους (την απόχρωσή της επιδερμίδας τους) και να χρησιμοποιούν προστατευτικό κάλυμμα για τα μάτια, καθώς σοβαροί κίνδυνοι εγκυμονούν και για αυτά από την UV ακτινοβολία. Επίσης, συστήνεται η αποφυγή της χρήσης σολάριουμ σε άτομα κάτω των 18 ετών.

Το Συμβούλιο για τον Καρκίνο στην Αυστραλία, σημειώνει ότι το ασφαλές μαύρισμα είναι μύθος καθώς το μαύρισμα βλάπτει το δέρμα. Έχει μάλιστα υπολογίσει ότι μεταξύ 12 και 62 περιστατικών καρκίνου του δέρματος κάθε χρόνο στην Αυστραλία, οφείλονται  σε συσκευές  μαυρίσματος.  Το μελάνωμα είναι η πιο διαδεδομένη μορφή καρκίνου στις ηλικίες μεταξύ 15 έως 40 ετών. Περίπου το 43% των βασικών καρκίνων θα μπορούσε να προληφθεί εάν απέφευγαν αυτό τον τρόπο μαυρίσματος.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο αριθμός των θανάτων που συνδέονται με το σολάριουμ θα αυξηθεί μέσα στα επόμενα 20 χρόνια. Από τις 64.000 περιπτώσεις δερματικού μελανώματος που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο σε 18 ευρωπαϊκές χώρες, περίπου οι 3.438, δηλαδή το 5,4% συνδέονται με τη χρήση καμπίνων τεχνητού μαυρίσματος, σύμφωνα με την ανάλυση που πραγματοποίησε το Διεθνές Ερευνητικό Ινστιτούτο Πρόληψης (Ipri) της Λιόν και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Ογκολογίας (ΙΕΟ) του Μιλάνου.

Βασιζόμενοι σε 27 έρευνες που έχουν δημοσιευθεί για το θέμα, οι ερευνητές των δύο ινστιτούτων εκτιμούν ότι «ο κίνδυνος εμφάνισης μελανώματος είναι αυξημένος κατά περίπου 20% σε όσους έχουν χρησιμοποιήσει» τουλάχιστον μία φορά σολάριουμ. Ο κίνδυνος ανάπτυξης μελανώματος διπλασιάζεται σε όσους έκαναν σολάριουμ πριν την ηλικία των 35 ετών, σημειώνουν οι ερευνητές, που επιμένουν ότι σε πολλές περιπτώσεις ο καρκίνος του δέρματος μπορεί να αποφευχθεί αν οι άνθρωποι δεν εκτίθενται σε τέτοιου είδους συσκευές.

«Η πρόληψη των βλαπτικών επιπτώσεων των καμπίνων μαυρίσματος με ακτινοβολία θα πρέπει να υποστηριχθεί με πιο αυστηρές δράσεις», εκτιμούν οι ερευνητές καλώντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) να επιβάλλει περιορισμούς στη χρήση σολάριουμ από ανήλικους και να απαγορεύσει τα κέντρα μαυρίσματος που δεν έχουν ελεγχθεί. Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ., τα κρούσματα μελανώματος έχουν αυξηθεί παγκοσμίως περισσότερο από οποιουδήποτε άλλου καρκίνου, με αύξηση 3-7% ετησίως τα τελευταία 40 χρόνια μεταξύ του λευκού πληθυσμού διαφόρων χωρών σε όλο τον κόσμο.

Συγκεκριμένα, τα κρούσματα σε νέες γυναίκες (κάτω των 40 ετών) έχουν αυξηθεί κατά 8 φορές σε σχέση με σαράντα χρόνια πριν. Ένας από τους ύποπτους παράγοντες για αυτή την αύξηση, θεωρείται η δημοτικότητα του σολάριουμ ανάμεσα στις νεαρές γυναίκες.

Το σολάριουμ θα πρέπει να αποφεύγεται από όλους. Ακόμα περισσότερο επιβλαβές θεωρείται για τις παρακάτω ομάδες υψηλού κινδύνου:

  • Όσοι παθαίνουν εύκολα ηλιακά εγκαύματα
  • Όσοι δε μαυρίζουν καθόλου ή σχεδόν καθόλου
  • Όσοι έχουν φακίδες
  • Όσοι έχουν πολλές ελιές (σπίλους) στο σώμα τους
  • Όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό μελανώματος
  • Νέοι ηλικίας κάτω των 18 ετών

Έτσι λοιπόν, καλό θα είναι να αποφεύγετε το τεχνητό μαύρισμα, ή εάν για οποιοδήποτε λόγο πρέπει να το κάνετε, να συμβουλευτείτε πρώτα το δερματολόγο σας για να σας κατευθύνει.

 

Εγγραφή στο Newsletter μας
Σχεδιασμός & Κατασκευή: Noetik
Brand development by www.afilltd.com